Partnerstwo międzysektorowe

Utworzenie partnerstwa lokalnego nie jest celem samym w sobie. Partnerstwo powstaje po to aby łączyć i koordynować wysiłki kilku czy kilkunastu podmiotów w celu osiągnięcia lepszych rezultatów. Sens jego istnienia leży w zdolności do realizacji projektów ale też w zdolności do poprawy stosunków społecznych oraz zmiany sposobów myślenia i zachowania ludzi.

Partnerstwo lokalne najczęściej rozumiane jest jako współpraca przedstawicieli trzech sektorów oparta na partnerskich zasadach uwzględniających m.in. osiąganie wspólnych celów, dobrowolność i autonomię, dzielenie kosztów, ryzyka, odpowiedzialności i korzyści. W Polsce w ostatnich latach powstaje wiele partnerstw. Do najbardziej doświadczonych należą Grupy Partnerskie wspierane przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska. Powstają też liczne partnerstwa na rzecz zatrudnienia w ramach programów wspierających rozwój zasobów ludzkich w Polsce. Realizowany jest Program EQUAL, w ramach którego powstało ponad 100 Partnerstw na Rzecz Rozwoju. W ramach Pilotażowego Programu Leader+ ponad 170 wnioskodawców tworzyć będzie Lokalne grupy Działania – specyficzne partnerstwa na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, w których partnerzy gospodarczy i społeczni mają co najmniej 50% głosów w ciałach decyzyjnych.

Grupy Partnerskie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju

Grupa Partnerska na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju to dobrowolna i otwarta koalicja liderów z różnych sektorów życia publicznego ( samorządy, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, instytucje państwowe, szkoły, uczelnie, mieszkańcy), którzy wspólnie przygotowują i realizują praktyczne długofalowe działania na rzecz rozwiązywania problemów gospodarczych, społecznych i ekologicznych oraz wspólnie monitorują ich wyniki i którzy działają na szczeblu ponadgminnym.

Cechy grupy partnerskiej

Cechy strukturalne

1. Dobrowolna i otwarta koalicja liderów z różnych sektorów życia publicznego
2. Wspólne przygotowywanie i realizacja praktycznie długofalowych działań na rzecz swojego regionu oraz wspólne monitorowanie wyników.
3. Działanie na szczeblu ponadgminnym, na obszarze określonym przez wspólnotę potencjału społecznego, ekonomicznego i środowiska naturalnego; wspólnotę przestrzeni wyznaczonej przez walory naturalne, kulturowe i historyczne , z którymi identyfikują się mieszkańcy danego regionu.

Cechy funkcjonalne

1. Inspiruje wzmacnia i wspiera oddolne inicjatywy lokalne.
2. Liderzy oddolnych inicjatyw lokalnych są nie tylko beneficjentami jej działań, lecz aktywnie uczestniczą w jej tworzeniu i bieżącym funkcjonowaniu.
3. Głównym spoiwem Grupy są wspólnie podejmowane działania , które nadają inicjatywą lokalnym bardziej strategiczny wymiar, a których organizacja wykracza poza indywidualne możliwości poszczególnych partnerów.
4. Wszystkich partnerów obowiązują zasady dzielenia zasobów, odpowiedzialności, ryzyka i korzyści.

Cechy organizacyjne

1. Działanie w oparciu o dokument programowy (deklarację współpracy), który jest zgodny z zasadami rozwoju zrównoważonego.
2. Posiadanie uchwalonego regulaminu określającego zasady współpracy oraz reprezentacji.
3. Demokratycznie wyłonione władze ( zarząd, rada itp.).
4. Posiadanie aktualnego planu operacyjnego.
5. Posiadanie aktualnej strategii fundraisingowej.
6. Dokonywanie regularnych ocen swoich dokonań zarówno w wymiarze rzeczowym jak i finansowym.
7. Prowadzenie sekretariatu partnerstwa oraz udzielanie osobowości prawnej wspólnym działaniom.

Cele Grup Partnerskich

1. Wspieranie obywatelskich inicjatyw lokalnych i wzmocnienie ich roli dzięki współdziałaniu partnerów w regionie.
2. Organizowanie współpracy partnerów we wspólnych projektach i zapewnienie ich udziału w programach krajowych i międzynarodowych.
3. Pozyskiwanie i rozdział funduszy na rzecz obywatelskich projektów lokalnych oraz inicjatyw partnerskich.
4. Dostarczanie usług publicznych służących rozwiązywaniu problemów rozwoju lokalnego.
5. Konsolidacja potencjału ludzi z danego regionu, ich umiejętności, wiedzy i doświadczenia dla realizacji wspólnej strategii rozwoju.
6. Zapewnienie profesjonalizmu działania wszystkich partnerów oraz osiągnięcie wysokiej jakości świadczonych usług publicznych.

Członkowie

Członkami grup partnerskich mogą być wszyscy zainteresowani udziałem w kreowaniu i wdrażaniu rozwoju zrównoważonego w danym regionie, w szczególności:

• instytucje publiczne ( samorządy, ośrodki kultury, szkoły, administracja)
• partnerzy prywatni (przedsiębiorstwa, mieszkańcy niezorganizowani formalnie itp.) - organizacje pozarządowe (stowarzyszenia, fundacje, itp.)

Grupa Partnerska jest z założenia strukturą otwartą , dlatego członkami partnerstwa mogą być jednostki, instytucje i organizacje zarówno z terenu działania partnerstwa jak i spoza niego.

Programy dla Grup Partnerskich

W Polsce funkcjonują już Partnerstwa skutecznie przyczyniające się do rozwoju i promocji turystycznej l kulturalnej swojego regionu. Często korzystają one z programów pomocowych Fundacji Partnerstwo dla Środowiska. Fundacja oferuje wsparcie w dziedzinach, w których mieszkańcy wchodzący w skład partnerstwa i sympatyzujący z nim wypracowali pewne metody i standardy działania. Obecnie są to programy w zakresie wykorzystania miejscowego potencjału, zwłaszcza walorów przyrodniczo-kulturowych do rozwoju lokalnego. Wśród tych programów można wyróżnić:

• Greenways, to ZIELONE SZLAKI dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego, tworzone wzdłuż „zielonych korytarzy” – rzek, tradycyjnych, historycznych tras handlowych, naturalnych korytarzy przyrodniczych itp. Łączą regiony, atrakcje turystyczne i lokalne inicjatywy, wspierają rozwój turystyki przyjaznej la środowiska i rekreacji oraz promują zdrowy styl życia i niezmotoryzowane formy transportu,
• Ekomuzea – to sieć rozproszonych w terenie obiektów, tworzących żywą kolekcję, obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek i jego mieszkańców. Zainteresowanie zwiedzających skierowane jest na wzajemne oddziaływanie pomiędzy przyrodą a ludźmi,
• Produkt lokalny – to wyrób lub usługa, z która utożsamiają się mieszkańcy regionu, produkowana w sposób nie masowy i przyjazny dla środowiska z surowców lokalnie dostępnych. Produkt lokalny staje się wizytówką regionu poprzez wykorzystanie jego specyficznego i niepowtarzalnego charakteru oraz angażowanie mieszkańców w rozwój przedsiębiorczości lokalnej,
• Szkoły dla Ekorozwoju – Celem programu jest włączenie szkół, przedszkoli, domów kultury, klubów młodzieżowych oraz stowarzyszeń i fundacji istniejących przy szkołach w praktyczne działania na rzecz rozwoju zrównoważonego, podejmowane w skali lokalnej. Może to być np. modernizacja otwartych terenów zielonych, które po renowacji będą udostępnione mieszkańcom, renowacja starych parków, budowa ścieżek rowerowych, edukacyjnych itp., adaptacja dla potrzeb społeczności lokalnej budynków dziedzictwa kulturowo-przyrodniczego, ich modernizacje energetyczne, wodne, organizacja segregacji odpadów i inne. Każda Grupa podejmuje inicjatywy partnerskie według własnych możliwości i potrzeb, a zatem nie ma obowiązku realizowania proponowanych programów.

Sieć Grup Partnerskich

Krajowa Sieć Grup Partnerskich na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju (KSGP) jest porozumieniem Grup na rzecz umocnienia ich roli we współpracy z partnerami publicznym i prywatnymi, działającymi na szczeblu krajowym i europejskim KSGP została formalnie powołana 28 stycznia 2005 roku podczas II Krajowego Zjazdu Grup Partnerskich w Ostrowcu Świętokrzyskim na mocy Deklaracji Współpracy Grup Partnerskich na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, która została uroczyście podpisana przez przedstawicieli 12 Grup Partnerskich z terenu całej Polski. Funkcję Biura Krajowej Sieci Grup Partnerskich pełni Fundacja Partnerstwo dla Środowiska.